Lạng Sơn giải bài toán nhân lực cấp xã sau sắp xếp đơn vị hành chính

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả bước đầu, quá trình vận hành mô hình mới cũng đặt ra nhiều yêu cầu đối với đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã. Sau sắp xếp, bộ máy được tinh gọn nhưng khối lượng hồ sơ, văn bản và phạm vi công việc tại cấp xã tăng đáng kể. Ở một số địa phương, cán bộ, công chức thường xuyên phải làm ngoài giờ để xử lý công việc thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau.

Tại xã Đồng Đăng, khó khăn không chỉ nằm ở số lượng cán bộ mà còn ở chất lượng và cơ cấu chuyên môn của đội ngũ công chức. Theo ông Trịnh Tiến Duy, Bí thư Đảng ủy xã Đồng Đăng, sau khi vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đội ngũ công chức của xã cơ bản đã làm quen với môi trường làm việc mới, từng bước thích ứng với áp lực công việc ngày càng lớn. Tuy nhiên, địa phương vẫn gặp nhiều khó khăn do chất lượng đội ngũ chưa đồng đều; thiếu công chức ở các chuyên ngành như đất đai, công nghệ thông tin, tài chính, xây dựng và y tế; cơ cấu chuyên môn chưa phù hợp với vị trí việc làm; đồng thời thiếu nguồn cán bộ quy hoạch và bổ nhiệm các chức danh. Bên cạnh đó, tư duy, phương pháp làm việc của một bộ phận cán bộ còn chậm đổi mới; chế độ, chính sách đối với cán bộ, công chức cấp xã chưa thực sự tạo động lực để đội ngũ yên tâm công tác và gắn bó lâu dài.

Theo Sở Nội vụ tỉnh Lạng Sơn, những bất cập hiện nay xuất phát một phần từ quá trình bố trí đội ngũ cán bộ sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Theo đó, toàn bộ cán bộ, công chức cấp huyện được điều chuyển về cấp xã; cán bộ, công chức cấp xã được bố trí theo đơn vị hành chính mới. Đối với các xã được hình thành trên cơ sở sáp nhập nhiều đơn vị hành chính, số lượng cán bộ tiếp nhận lớn hơn, dẫn đến tình trạng có nơi vượt định mức biên chế, có nơi còn thiếu nhân lực; cơ cấu chuyên ngành giữa các địa phương cũng chưa đồng đều.

Một góc trung tâm TP. Lạng Sơn, tỉnh Lạng Sơn.

Hiện toàn tỉnh có 2.211 cán bộ, công chức cấp xã, trong đó có 484 người được đào tạo chuyên ngành luật (chiếm hơn 22%), 215 người thuộc chuyên ngành quản lý đất đai và 169 người thuộc lĩnh vực nông, lâm nghiệp. Trong khi đó, nhiều địa phương vẫn thiếu nhân lực ở các chuyên ngành công nghệ thông tin, xây dựng, giao thông, giáo dục, đào tạo và y tế.

Một khó khăn khác là cơ cấu nguồn cán bộ chưa thực sự cân đối. Hiện khoảng 70% cán bộ, công chức cấp xã là đội ngũ cấp xã trước đây, trong khi chỉ khoảng 30% được điều chuyển từ cấp huyện. Sự khác biệt về trình độ, kinh nghiệm và phương pháp làm việc đã ảnh hưởng đến chất lượng thực thi công vụ giữa các địa phương.

Để khắc phục tình trạng này, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Lạng Sơn đã ban hành Kết luận số 15 về điều chuyển, sắp xếp và bố trí lại cán bộ giữa các xã. Đồng thời, tỉnh triển khai nhiều giải pháp như điều động nhân sự giữa khối Đảng và chính quyền; điều chuyển cán bộ giữa các xã trong cùng khu vực; chuyển viên chức sang công chức; biệt phái cán bộ; tăng cường nhân lực từ các sở, ngành và thực hiện ký hợp đồng theo Nghị định số 173.

Tuy nhiên, các giải pháp trước mắt vẫn chưa giải quyết triệt để tình trạng mất cân đối về biên chế và cơ cấu chuyên môn. Hiện toàn tỉnh có 21 xã vượt định mức biên chế, 8 xã có số lượng cán bộ đúng định mức. Do đó, để bổ sung nhân lực cho những vị trí còn thiếu, địa phương phải đồng thời thực hiện điều tiết biên chế và sắp xếp lại đội ngũ đang dư ở một số chuyên ngành và địa phương.

Theo bà Hoàng Thị Hiền, Giám đốc Sở Nội vụ tỉnh Lạng Sơn, ngay sau khi Hội đồng nhân dân tỉnh giao biên chế, địa phương sẽ đẩy nhanh công tác tuyển dụng công chức cấp xã. Đối với các xã đặc biệt khó khăn, tỉnh sẽ nghiên cứu áp dụng hình thức xét tuyển đối với những trường hợp cam kết công tác lâu dài nhằm rút ngắn thời gian bổ sung nhân lực. Cùng với đó, tỉnh tiếp tục nghiên cứu, thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã theo chỉ đạo của Trung ương đối với những địa phương chưa bảo đảm tiêu chí quy mô, qua đó tập trung nguồn lực cho các đơn vị có quy mô lớn hơn.

Song song với công tác tuyển dụng và sắp xếp đội ngũ, Lạng Sơn đặc biệt chú trọng đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực cán bộ, công chức cấp xã. Thời gian qua, tỉnh đã tổ chức tập huấn trực tuyến ở 12 lĩnh vực với 16 lớp chuyên sâu theo hướng "cầm tay chỉ việc", trực tiếp tháo gỡ khó khăn cho cơ sở; đồng thời mở hơn 14 lớp bồi dưỡng với trên 9.000 lượt cán bộ, công chức tham gia. Địa phương cũng đã tham mưu ban hành chính sách hỗ trợ cán bộ, công chức học văn bằng thứ hai nhằm bổ sung kiến thức, đáp ứng yêu cầu vị trí việc làm.

Thực tiễn cho thấy, việc nâng cao chất lượng hoạt động của chính quyền địa phương hai cấp không chỉ đặt ra yêu cầu bổ sung nhân lực mà quan trọng hơn là tiếp tục sắp xếp, bố trí đội ngũ cán bộ, công chức phù hợp với vị trí việc làm, chuyên môn đào tạo và yêu cầu thực tiễn. Cùng với đó, tăng cường đào tạo, bồi dưỡng và hoàn thiện cơ chế, chính sách sẽ góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ cơ sở đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy và phục vụ người dân, doanh nghiệp ngày càng tốt hơn./.

Gia Linh