Đưa chính sách tín dụng đến gần hơn với người dân tỉnh Phú Thọ

Tín dụng chính sách xã hội giữ vai trò quan trọng trong hệ thống chính sách phát triển kinh tế gắn với tiến bộ, công bằng xã hội của Đảng và Nhà nước. Thông qua các chương trình cho vay ưu đãi, người nghèo và các đối tượng chính sách có thêm điều kiện tiếp cận nguồn lực tài chính để đầu tư sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm và cải thiện đời sống. Hiệu quả của tín dụng chính sách vì thế gắn liền với khả năng đưa nguồn vốn đến đúng đối tượng, đáp ứng nhu cầu thực tế và hỗ trợ người vay phát huy năng lực tự chủ trong phát triển kinh tế gia đình.

Nghị định số 78/2002/NĐ-CP ngày 04/10/2002 của Chính phủ về tín dụng đối với người nghèo và các đối tượng chính sách khác là văn bản nền tảng trong quá trình hình thành và phát triển hệ thống tín dụng chính sách xã hội ở Việt Nam. Trên cơ sở các quy định pháp luật và cơ chế, chính sách được ban hành qua từng thời kỳ, hoạt động tín dụng ưu đãi từng bước được củng cố, hướng nguồn lực tài chính của Nhà nước đến những nhóm đối tượng cần được hỗ trợ, phục vụ mục tiêu phát triển sản xuất, tạo việc làm và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Chủ trương nâng cao hiệu quả tín dụng chính sách xã hội tiếp tục được khẳng định tại Chỉ thị số 39-CT/TW ngày 30/10/2024 của Ban Bí thư về nâng cao hiệu quả của tín dụng chính sách xã hội trong giai đoạn mới. Chỉ thị nhấn mạnh yêu cầu tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, phát huy trách nhiệm của chính quyền các cấp, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội trong tổ chức thực hiện. Triển khai Chỉ thị số 39-CT/TW ngày 30/10/2024, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1560/QĐ-TTg ngày 18/7/2025, xác định các nhiệm vụ, giải pháp nhằm nâng cao chất lượng hoạt động, huy động nguồn lực và phát huy hiệu quả các chương trình tín dụng chính sách.

Những định hướng trên tiếp tục khẳng định trách nhiệm của các địa phương trong việc tổ chức thực hiện chính sách phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội và nhu cầu của người dân. Việc mở rộng khả năng tiếp cận nguồn vốn cần gắn với chất lượng phục vụ, công tác tuyên truyền, hướng dẫn, kiểm tra, giám sát và sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan, tổ chức có liên quan.

Đối với tỉnh Phú Thọ, tín dụng chính sách có ý nghĩa thiết thực trong hỗ trợ phát triển kinh tế hộ gia đình, giải quyết việc làm, giảm nghèo và bảo đảm an sinh xã hội. Sau khi sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp từ ngày 01/7/2025, địa bàn tỉnh có quy mô quản lý rộng, bao gồm các khu vực đô thị, nông thôn, miền núi với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội và nhu cầu tiếp cận nguồn vốn khác nhau. Đặc điểm này đặt ra yêu cầu tổ chức hoạt động tín dụng chính sách linh hoạt, phù hợp với điều kiện từng địa bàn, bảo đảm thuận tiện cho người thụ hưởng.

Đối với người dân ở khu vực nông thôn, miền núi, vùng sâu, vùng xa, khoảng cách địa lý, điều kiện đi lại và khả năng tiếp cận thông tin có thể ảnh hưởng đến việc tìm hiểu, thực hiện thủ tục vay vốn. Vì vậy, duy trì mạng lưới giao dịch tại cơ sở, phổ biến đầy đủ các chương trình cho vay và hướng dẫn người dân lựa chọn nguồn vốn phù hợp là những nhiệm vụ cần được quan tâm thường xuyên.

Cán bộ Ngân hàng Chính sách xã hội giao dịch với người dân tại điểm giao dịch Xóm Mới, xã Tân Pheo, tỉnh Phú Thọ. Ảnh minh họa: vbsp.org.vn

Trong cơ chế tổ chức thực hiện tín dụng chính sách, Ngân hàng Chính sách xã hội giữ vai trò trực tiếp triển khai các chương trình cho vay theo quy định. Chính quyền địa phương, các tổ chức chính trị - xã hội nhận ủy thác và mạng lưới tổ tiết kiệm và vay vốn tham gia thực hiện những nhiệm vụ thuộc phạm vi trách nhiệm, góp phần kết nối chính sách với người dân tại cơ sở.

Mạng lưới điểm giao dịch tại xã, phường có ý nghĩa thiết thực trong việc đưa hoạt động tín dụng đến gần người thụ hưởng. Thông qua các điểm giao dịch, người dân có điều kiện tìm hiểu chương trình vay, được hướng dẫn hồ sơ, thủ tục và thực hiện các giao dịch theo quy định. Phương thức tổ chức này phù hợp với đặc điểm dân cư tại nhiều địa bàn nông thôn, miền núi, giúp giảm bớt khó khăn trong đi lại và tiếp cận dịch vụ tài chính.

Việc vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp đặt ra yêu cầu tiếp tục hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa các cơ quan, tổ chức trong triển khai tín dụng chính sách. Chính quyền cấp xã là cấp trực tiếp nắm bắt tình hình dân cư, điều kiện sản xuất và nhu cầu phát triển kinh tế tại địa bàn. Công tác phối hợp rà soát nhu cầu vay vốn, tuyên truyền chính sách, xác nhận thông tin thuộc thẩm quyền và hỗ trợ giải quyết những vấn đề phát sinh cần được thực hiện thống nhất, đúng quy định. Sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền cơ sở với Ngân hàng Chính sách xã hội và các tổ chức liên quan sẽ giúp nâng cao chất lượng phục vụ, bảo đảm hoạt động tín dụng diễn ra thông suốt.

Bên cạnh mạng lưới giao dịch, các tổ chức chính trị - xã hội nhận ủy thác và tổ tiết kiệm và vay vốn giữ vai trò kết nối giữa nguồn vốn ưu đãi với người thụ hưởng. Thông qua hoạt động tuyên truyền, sinh hoạt tổ và hướng dẫn trực tiếp tại cộng đồng dân cư, người vay có điều kiện tìm hiểu về đối tượng, điều kiện, mục đích sử dụng vốn và nghĩa vụ trong quá trình vay. Sự tham gia của các tổ chức tại cơ sở còn hỗ trợ việc theo dõi, kiểm tra sử dụng vốn, vận động người vay thực hiện đúng cam kết và nâng cao ý thức trách nhiệm trong quản lý nguồn vốn được giao.

Đưa chính sách tín dụng đến gần người dân đòi hỏi nội dung tuyên truyền, phổ biến pháp luật phải chính xác, thiết thực và dễ hiểu. Mỗi chương trình tín dụng có quy định riêng về đối tượng, điều kiện, mức vay, lãi suất, thời hạn và phương thức cho vay. Người dân cần được cung cấp thông tin đầy đủ để xác định chương trình phù hợp với nhu cầu và điều kiện của mình. Việc hướng dẫn cụ thể về hồ sơ, trình tự thực hiện, quyền lợi và nghĩa vụ của người vay sẽ giúp hạn chế những vướng mắc trong quá trình tiếp cận chính sách.

Đối với hộ nghèo, hộ cận nghèo đủ điều kiện, nguồn vốn ưu đãi có thể hỗ trợ đầu tư cây trồng, vật nuôi, công cụ sản xuất hoặc phát triển hoạt động kinh doanh phù hợp với điều kiện gia đình. Đối với người lao động và các cơ sở sản xuất, kinh doanh thuộc diện được vay, chương trình cho vay hỗ trợ tạo việc làm có thể bổ sung nguồn lực để duy trì, mở rộng hoạt động sản xuất, phát triển ngành nghề và tạo thêm cơ hội việc làm. Các chương trình cho vay phục vụ học tập, nhà ở, nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn đáp ứng những nhu cầu thiết yếu, góp phần cải thiện điều kiện sống của người thụ hưởng.

Khả năng tiếp cận nguồn vốn cần gắn với yêu cầu sử dụng vốn đúng mục đích và hiệu quả. Đối với các khoản vay phục vụ sản xuất, kinh doanh, việc lựa chọn phương án đầu tư phù hợp, xác định nhu cầu vốn, tính toán chi phí và khả năng hoàn trả là những nội dung người vay cần cân nhắc. Công tác hướng dẫn phải giúp người dân hiểu rõ trách nhiệm trong quá trình sử dụng vốn, chủ động tổ chức sản xuất và thực hiện nghĩa vụ trả nợ theo quy định.

Hiệu quả sử dụng vốn còn chịu tác động của nhiều yếu tố như kiến thức sản xuất, kinh nghiệm quản lý, điều kiện thị trường và khả năng tổ chức hoạt động kinh tế của từng hộ gia đình. Vì vậy, việc triển khai tín dụng chính sách cần được kết nối phù hợp với các chương trình hỗ trợ sản xuất, đào tạo nghề, tư vấn việc làm, chuyển giao kỹ thuật và phát triển sinh kế. Sự gắn kết giữa nguồn vốn vay với những hoạt động hỗ trợ thiết thực giúp người dân nâng cao năng lực sản xuất, từng bước ổn định thu nhập và giảm nguy cơ tái nghèo.

Trong lĩnh vực lao động, việc làm, Sở Nội vụ tỉnh Phú Thọ thực hiện chức năng tham mưu, quản lý nhà nước theo nhiệm vụ được giao. Việc phối hợp giữa ngành Nội vụ với Ngân hàng Chính sách xã hội và các cơ quan liên quan trong trao đổi thông tin về nhu cầu việc làm, chính sách hỗ trợ người lao động và các chương trình cho vay hỗ trợ tạo việc làm cần được quan tâm, bảo đảm phù hợp với chức năng, thẩm quyền của từng đơn vị. Sự gắn kết giữa chính sách tín dụng và chính sách việc làm hướng đến mục tiêu hỗ trợ người lao động phát triển sản xuất, duy trì việc làm và nâng cao khả năng tự chủ về kinh tế.

Bên cạnh việc mở rộng khả năng tiếp cận nguồn vốn, công tác quản lý, kiểm tra và giám sát cần được thực hiện nghiêm túc. Hoạt động theo dõi tình hình sử dụng vốn, thực hiện nghĩa vụ trả nợ và hỗ trợ người vay khi phát sinh khó khăn phải tuân thủ quy định của từng chương trình tín dụng. Việc kiểm tra cần hướng đến bảo đảm nguồn vốn được sử dụng đúng mục đích, phát hiện kịp thời những vấn đề cần xử lý và nâng cao trách nhiệm của các chủ thể tham gia.

Ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong hoạt động tín dụng chính sách là hướng cần tiếp tục được quan tâm. Nâng cao chất lượng quản lý dữ liệu, cung cấp thông tin và xử lý nghiệp vụ có thể hỗ trợ các cơ quan, đơn vị nâng cao hiệu quả quản lý, phục vụ người dân thuận tiện hơn. Tuy nhiên, việc ứng dụng công nghệ cần phù hợp với điều kiện thực tế, bảo đảm người dân ở khu vực khó khăn, người cao tuổi và những đối tượng hạn chế về kỹ năng số vẫn có thể tiếp cận đầy đủ thông tin và dịch vụ theo quy định.

Để tiếp tục phát huy hiệu quả tín dụng chính sách tại tỉnh Phú Thọ, yêu cầu đặt ra là duy trì hoạt động cho vay thông suốt, nâng cao chất lượng phối hợp giữa các cơ quan, tổ chức và phát huy vai trò của mạng lưới giao dịch tại cơ sở. Công tác rà soát nhu cầu vay vốn, tuyên truyền, hướng dẫn thủ tục và hỗ trợ người dân sử dụng vốn cần được thực hiện thường xuyên, phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội của từng địa bàn. Việc huy động, phân bổ và sử dụng nguồn lực dành cho tín dụng chính sách phải bảo đảm đúng quy định, hướng đến những nhu cầu thiết thực của người thụ hưởng.

* * *

Từ chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước đến hoạt động tổ chức thực hiện tại địa phương, tín dụng chính sách xã hội tiếp tục khẳng định vai trò trong thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững, giải quyết việc làm và bảo đảm an sinh xã hội. Đối với Phú Thọ, đưa chính sách tín dụng đến gần người dân là yêu cầu xuyên suốt nhằm nâng cao chất lượng phục vụ, phát huy trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức và bảo đảm người thụ hưởng có điều kiện tiếp cận nguồn vốn phù hợp. Khi nguồn vốn ưu đãi được sử dụng đúng mục đích, gắn với nhu cầu sản xuất và khả năng phát triển sinh kế, tín dụng chính sách sẽ tiếp tục phát huy giá trị thiết thực trong chăm lo đời sống nhân dân, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững trên quê hương Đất Tổ./.

Lưu Nga