Thành phố Hà Nội triển khai chính quyền địa phương 2 cấp - không để gián đoạn phục vụ người dân, doanh nghiệp

Toàn cảnh Hồ Hoàn Kiếm (Hồ Gươm) - Hà Nội

Hà Nội đi đầu đổi mới quản trị đô thị

Việc triển khai mô hình chính quyền 2 cấp tại Hà Nội căn cứ theo Nghị quyết số 202/2025/QH15 ngày 12/6/2025 được thông qua tại Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XV về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh. Theo đó, từ ngày 01/7/2025, chính quyền quận, huyện, thị xã (ở khu vực đô thị) sẽ không còn được tổ chức, mà chỉ còn chính quyền cấp tỉnh và chính quyền cấp xã (xã, phường và đặc khu) ở một số đơn vị hành chính cấp tỉnh. Theo đó, ở thành phố Hà Nội thì chính quyền địa phương chỉ tồn tại ở hai cấp: cấp thành phố và xã, phường. Mặc dù có sự thay đổi về tổ chức, lãnh đạo thành phố Hà Nội khẳng định sẽ không để xảy ra tình trạng chồng chéo, đứt gãy quy trình xử lý công việc. Ông Nguyễn Trọng Đông - Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội cho biết thành phố đã xây dựng kế hoạch vận hành liên tục, không gián đoạn, với lộ trình rõ ràng, từng bước chuyển tiếp có kiểm soát.

Tái cấu trúc mạnh mẽ bộ máy và tiết kiệm hàng trăm tỷ đồng mỗi năm

Lãnh đạo Sở Nội vụ Hà Nội cho biết, sau khi mô hình được vận hành sẽ cắt giảm trên 500 vị trí đại biểu HĐND cấp quận, huyện, đồng thời giảm từ 15 đến 20% biên chế gián tiếp tại các phòng, ban chuyên môn cấp huyện, tương đương khoảng 2.000 người. Việc tinh giản bộ máy không chỉ giảm áp lực chi ngân sách mà còn tăng hiệu quả hoạt động. Ước tính mỗi năm, Hà Nội tiết kiệm được hàng trăm tỷ đồng từ giảm chi hoạt động HĐND, văn phòng, phụ cấp cán bộ… Nhân sự dôi dư sẽ được sắp xếp lại một cách bài bản, chuyển về tăng cường cho cơ sở hoặc điều chuyển phù hợp về các cơ quan chuyên môn của thành phố.
Trong mô hình chính quyền 02 cấp trên cả nước nói chung và thnahf phố Hà Nội nói riêng, chính quyền phường/xã sẽ gánh vác khối lượng công việc lớn hơn, đặc biệt ở các lĩnh vực trực tiếp phục vụ dân sinh như: tiếp nhận và xử lý hồ sơ hành chính, quản lý trật tự đô thị, hộ tịch, môi trường, cấp phép kinh doanh nhỏ lẻ… Để đáp ứng yêu cầu này, TP Hà Nội đã ban hành kế hoạch chuẩn hóa đội ngũ cán bộ phường/ xã. Trên 70% cán bộ cơ sở bắt buộc phải đạt chuẩn về chuyên môn, tin học và kỹ năng hành chính trước ngày 01/7/2025. Gần 5.000 cán bộ, công chức cấp xã đã và đang được tổ chức tập huấn, đào tạo lại. Bên cạnh đó, 100% xã, phường được đầu tư hạ tầng công nghệ thông tin đồng bộ, bảo đảm vận hành nền hành chính số hiện đại, kết nối xuyên suốt.

Thành lập 156 tổ công tác phục vụ công tác bàn giao

Thành phố Hà Nội đã xác định công tác bàn giao, tiếp nhận chức năng nhiệm vụ giữa cấp thành phố, cấp huyện và cấp xã là một trong những khâu then chốt, mang tính sống còn của quá trình chuyển đổi mô hình chính quyền địa phương từ 03 cấp sang mô hình 02 cấp. Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Trần Sỹ Thanh đã ký ban hành Quyết định thành lập 30 tổ bàn giao và 126 tổ tiếp nhận chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy, biên chế, tài chính, tài sản, cơ sở vật chất và nhiệm vụ chuyên môn tại các đơn vị hành chính.

Các tổ công tác có nhiệm vụ rà soát, thống kê, tiến hành bàn giao - tiếp nhận các loại hồ sơ, cán bộ, tài liệu quản lý theo từng lĩnh vực: kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng - an ninh, đối ngoại. Riêng với hồ sơ hành chính và hồ sơ lưu trữ có giá trị lâu dài, thành phố yêu cầu thực hiện theo đúng quy định của ngành lưu trữ nhà nước. Dự kiến sau ngày 20/6, TP Hà Nội sẽ hoàn tất sắp xếp bộ máy cán bộ, công chức tại 126 xã, phường mới, sẵn sàng vận hành từ ngày 01/7/2025.

Đảm bảo không có khoảng trống quyền lực

Vấn đề này đã được Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Trần Sỹ Thanh nhấn mạnh: “Việc sắp xếp tổ chức bộ máy hành chính cấp xã là việc mới, việc khó, chưa từng có tiền lệ. Trong khi hành lang pháp lý chưa hoàn thiện thì việc thực hiện nhiệm vụ phải trên tinh thần 'vừa làm vừa hoàn thiện', đặt trọng tâm vào phục vụ người dân, doanh nghiệp”. Trong giai đoạn chuyển tiếp, Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố Hà Nội sẽ trực tiếp hỗ trợ 126 xã, phường mới về hạ tầng kỹ thuật, phần mềm, nhân sự và quy trình “một cửa”, nhằm bảo đảm tất cả thủ tục hành chính đều được xử lý đúng hạn, minh bạch và thuận lợi.

Ngoài ra, thành phố cũng triển khai phân quyền xử lý phi địa giới hành chính, cho phép người dân có thể đến bất kỳ trung tâm hành chính công nào trên địa bàn để giải quyết thủ tục, không phụ thuộc hộ khẩu hay nơi cư trú, qua đó tiết kiệm thời gian và chi phí đi lại.

Nền hành chính phục vụ - hiện đại - gần dân hơn

Với dân số hơn 12 triệu người, mật độ đô thị hóa cao và tốc độ tăng trưởng nhanh, thành phố Hà Nội cần một mô hình quản trị hiện đại, linh hoạt và thân thiện hơn với người dân. Mô hình chính quyền địa phương 2 cấp theo quan điẻm chỉ đạo của Đảng, được thể chế hóa tại Nghị quyết số 202/2025/QH15 ngày 12/6/2025 sẽ tạo điều kiện rút ngắn tầng nấc trung gian, tăng quyền tự chủ cho cấp xã, phường, giúp giải quyết nhanh các vấn đề dân sinh. Triển khai thực hiện Nghị quyết số 202/2025/QH15 ngày 12/6/2025; các nghị quyết, kết luận của Trung ương, Bộ Chính trị về sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính từ ngày 13/6 đến ngày 19/6/2025 (Báo cáo số 410-BC/BTCTW ngày 19/6/2025 của Ban Tổ chức Trung ương và Báo cáo giám sát tiến độ của Uỷ ban Kiểm tra Trung ương, Kết luận số 169-KL/TW ngày 20/6/2025 của Bộ Chính trị, Ban Bí thư về tập trung hoàn thành nhiệm vụ sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính), thành phố Hà Nội cam kết duy trì chất lượng phục vụ như trước và sẽ nâng cao hơn nữa hiệu quả cung cấp dịch vụ công, công khai - minh bạch - lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm.

Với tinh thần đó, việc thực hiện mô hình chính quyền địa phương 02 cấp tại Hà Nội không chỉ là điều chỉnh về mặt tổ chức hành chính, mà còn là bước tiến lớn trong quản trị đô thị hiện đại, là tiền đề để xây dựng nền hành chính phục vụ, công khai và số hóa, góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển Thủ đô thành đô thị thông minh, đáng sống và văn minh bậc nhất cả nước./.

Vương Thị Yên