Phát huy nguồn lực phụ nữ trong chương trình giảm nghèo bền vững tại Lâm Đồng

Tỉnh Lâm Đồng phát huy vai trò của phụ nữ trong phát triển các mô hình kinh tế (ảnh minh họa)

Giai đoạn vừa qua, phụ nữ vừa là đối tượng hướng tới của các dự án, vừa là chủ thể tích cực tham gia, góp phần tạo nên những kết quả ấn tượng trong giảm nghèo bền vững tại Lâm Đồng. Có thể thấy, phụ nữ tại Lâm Đồng là đối tượng chính mà các dự án giảm nghèo hướng tới, do họ chịu ảnh hưởng lớn từ nghèo đa chiều, bao gồm thiếu hụt về y tế, giáo dục, dinh dưỡng và sinh kế. Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng, Chương trình đã đạt được nhiều chỉ tiêu quan trọng trong việc giải quyết các chiều thiếu hụt này. Điển hình là trong lĩnh vực y tế và dinh dưỡng, nơi phụ nữ là nhóm hưởng lợi trực tiếp. Các hoạt động của dự án đã đi vào đúng trọng tâm, đặc biệt trong chăm sóc sức khỏe và dinh dưỡng cho phụ nữ và trẻ em.  

Cụ thể, giai đoạn 2021 – 2025, Tiểu dự án “Cải thiện dinh dưỡng” đã hỗ trợ bổ sung đa vi chất dinh dưỡng cho 27.977 phụ nữ mang thai và tư vấn dinh dưỡng cho 33.000 bà mẹ có con dưới 5 tuổi; theo dõi và quản lý suy dinh dưỡng cấp tính cho 2.414 trẻ em, cũng như bổ sung vi chất cho 16.519 trẻ từ 5 đến 16 tuổi. Những hoạt động này không chỉ giúp giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng thấp còi ở trẻ em thuộc hộ nghèo, mà còn nâng cao sức khỏe sinh sản và khả năng lao động của phụ nữ, góp phần giảm nghèo bền vững. 100% người thuộc hộ nghèo và cận nghèo được hỗ trợ tham gia BHYT, đảm bảo phụ nữ và trẻ em tiếp cận dịch vụ y tế cơ bản mà không phải chịu gánh nặng tài chính.

Bên cạnh đó, Dự án “Hỗ trợ nhà ở cho hộ nghèo và cận nghèo trên địa bàn các huyện nghèo” như Tuy Đức và Đắk Glong (cũ) đã xây mới và sửa chữa 302 căn nhà, đảm bảo tiêu chuẩn "3 cứng" với diện tích tối thiểu 30m². Nhiều hộ gia đình do phụ nữ làm chủ hộ đã được hỗ trợ, giúp họ có nơi ở ổn định, từ đó tập trung vào sản xuất và chăm sóc gia đình. Những kết quả này không chỉ cải thiện chất lượng sống mà còn giảm tỷ lệ tái nghèo xuống dưới 10%, chứng tỏ việc hướng tới phụ nữ như đối tượng chính đã mang lại hiệu quả cao.

Vai trò của phụ nữ không chỉ dừng lại ở việc thụ hưởng, mà còn thể hiện rõ nét qua sự tham gia chủ động như chủ thể của các dự án. Tại Lâm Đồng, nơi ngành nông lâm thủy sản chiếm 27,26% cơ cấu kinh tế, phụ nữ thường là lực lượng chính trong sản xuất nông nghiệp và chăn nuôi.

Đối với Dự án “Đa dạng hóa sinh kế và phát triển mô hình giảm nghèo”, khoảng 300 mô hình đã được triển khai, hỗ trợ 6.975 hộ gia đình thuộc nhóm nghèo. Phụ nữ tham gia tích cực vào các hoạt động như chăn nuôi dê, gà thương phẩm, heo rừng F1, nuôi tằm, cũng như trồng trọt với hỗ trợ cây giống, phân bón và máy móc. Các lớp tập huấn kỹ thuật chăn nuôi và canh tác đã giúp phụ nữ nâng cao kỹ năng, trở thành trụ cột trong việc đa dạng hóa sinh kế gia đình.

Tương tự, Tiểu dự án “Hỗ trợ phát triển sản xuất trong lĩnh vực nông nghiệp” đã thực hiện 146 dự án, với 5.287 hộ hưởng lợi, trong đó phụ nữ thường đảm nhận vai trò quản lý mô hình trồng trọt (66 dự án) và chăn nuôi (80 dự án). Qua đó, không chỉ tăng thu nhập cho phụ nữ mà còn giúp họ tham gia vào chuỗi giá trị nông sản, như quản lý tiêu thụ và nhân rộng sáng kiến.

Điển hình như ở bon B’Dơng, xã Tà Đùng, chị H’Yòng, dân tộc Mạ, từng thuộc diện hộ nghèo, đã nhận được hỗ trợ từ Nhà nước gồm một con bò giống và 50 triệu đồng vốn sản xuất. Nhờ đó, chị yên tâm đầu tư vào chăn nuôi và trồng trọt, sử dụng phân bò để bón cho cà phê, giúp cây trồng khỏe mạnh hơn, tăng thu nhập gia đình. Còn tại thôn Tân Lợi, xã Đắk Mil, bà Nguyễn Thị Chót, Trưởng thôn, cho biết trong năm 2025, nhiều hộ do phụ nữ làm chủ đã được hỗ trợ bò giống, giúp họ phát triển chăn nuôi, tiết kiệm chi phí và tạo sinh kế bền vững.

Dự án “Phát triển giáo dục nghề nghiệp, việc làm bền vững” đã tổ chức 71 lớp đào tạo cho 1.645 người, với trọng tâm là lao động nữ ở vùng khó khăn. 100% lao động thuộc hộ nghèo có nhu cầu được hỗ trợ đào tạo nghề, trong đó tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt 60% và 25% có bằng cấp chứng chỉ. Kết quả đã có 7.500 lao động thuộc hộ nghèo được kết nối việc làm thành công, góp phần giảm tỷ lệ nghèo đa chiều đồng bào dân tộc thiểu số từ 26,96% năm 2021 xuống 9,18% năm 2025. Những con số này phản ánh sự chuyển biến từ thụ động sang chủ động của phụ nữ, giúp giảm bình quân 1,43% tỷ lệ nghèo đa chiều mỗi năm.

Ngoài ra, phụ nữ địa phương còn đóng góp vào truyền thông và giám sát chương trình. Trong Dự án “Truyền thông và giảm nghèo về thông tin”, các hội nghị tập huấn và tuyên truyền đã thu hút phụ nữ tham gia, giúp lan tỏa kiến thức giảm nghèo đến cộng đồng. Họ trở thành cầu nối trong việc tiếp cận thông tin viễn thông và Internet cho 90% hộ nghèo, đồng thời tham gia giám sát các công trình hạ tầng như 81 công trình giao thông, giáo dục và thủy lợi tại huyện nghèo. Sự tham gia này không chỉ nâng cao năng lực cộng đồng mà còn đảm bảo tính bền vững, với 100% cán bộ giảm nghèo được đào tạo, trong đó nhiều là nữ cán bộ cơ sở.

Giai đoạn 2026 - 2026, Lâm Đồng tiếp tục thực hiện đồng bộ các giải pháp giảm nghèo bền vững theo hướng tiếp cận đa chiều, liên ngành, tập trung phát triển sinh kế, nâng cao năng lực tự chủ, tự vươn lên của người nghèo. Đặc biệt, tiếp tục phát huy vai trò chủ thể của người dân và doanh nghiệp trong quá trình xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo bền vững, trong đó ưu tiên hướng tới phụ nữ và đồng bào dân tộc thiẻu số. Phụ nữ không chỉ là đối tượng thụ hưởng mà còn là chủ thể tham gia tích cực vào việc lập kế hoạch, tổ chức thực hiện và giám sát Chương trình./.

Vương Cảnh